Zabujałam się w obłokach,
Czuję miętę do piwonii,
Chociaż cisza jasnooka
W świt się pręży jak balonik.
Kocham się w obłokach w ciemno
Całą nerką, całym sercem –
Dwa obłoki razem ze mną
Tworzą bardzo zgrany tercet.

Krew mam krewką, płaszcz mam płaski,
Palę, grabię – suche liście!
Po podwórku hasa husky,
Rzęsy rzężą mi rzęsiście…
Walec walcząc tańczy walca,
Karp ugania się po linie,
Dwa paluszki trzyma w palcach…
Zginie karp ten czy nie zginie?
Królik w zbożu gdzieś króluje,
Baby babę w piecu pieką,
Kszyk krzykliwie wykrzykuje,
Mlecz wciąż chłepcze białe mleko.
Chodzę w lisach, chodzę w fokach
I na lirze gram lirycznie –
Zabujałam się w obłokach
I zupełnie mi z tym ślicznie.
(lato 2009)

 Nie wysłuchać wierszy w interpretacji samej Autorki – Karoliny, to znaczy mało jeszcze wiedzieć o poezji (ważna informacja dotycząca Autorki, znajduje się na końcu artykułu). Poetka posiada niesamowity dar otulania swoim słowem. Gdy zaczyna recytować, zawsze z pamięci i to dość długie wiersze), wszyscy milkną i w jakiejś rytmicznej magii, dają się ponieść w dal. A w tej dali jest nastrojowa muzyka, są uczucia opisane wieloma zmysłami, jest rytm, którym pulsuje jej życie.

Karolina Chyła  – młoda poetka z okolic Kluczborka, zauroczyła nas całą sobą,  na lutowym spotkaniu Klubu Literackiego „Brzeg”. Przyjechała z rodzicami ogrzać nas słowem, nie bacząc na mróz. Jest uczennicą liceum ogólnokształcącego, laureatką wielu konkursów, stypendystką Ministra Kultury i dziedzictwa Narodowego. Rozmawiała z nami piękną polszczyzną, dawno nie słyszeliśmy młodej osoby posługującej się tak bogatym słownictwem. Poza tym, wychowana została na dobrej literaturze, jak stwierdził kolega z klubu Stanisław Włostowski.

Jej pierwszy tomik nosi tytuł „Debiut przed debiutem” (Wydawnictwo Nisza 2010). Można go nabyć w księgarni internetowej. Warto być na spotkaniu autorskim z Karoliną, najbliższe odbędzie się 20 lutego w opolskiej Miejskiej Bibliotece Publicznej przy ul. Minorytów, będziemy także ja gościć w Brzegu.

W posłowiu poeta, eseista i krytyk literacki Piotr Matywiecki napisał: „To niezwykle radosna chwila, kiedy można powitać nowy poetycki talent, szczególnie jeśli debiutuje ktoś tak młody. Dlaczego więc taki tytuł: „Debiut przed debiutem”? Nie chodzi o asekurację. Tytuł taki to po prostu zachęta do namysłu dla samej Poetki i dla jej czytelników, w jakim stopniu ta poezja jest dokonaniem, a w jakim obietnicą”.

Karolina u w tomiku umieściła słowa: „Serdecznie dziękuję Pani Wandzie Chotomskiej i Panu Piotrowi Matywieckiemu za życzliwość i pomoc oraz Pani Annie Pliszek, mojej polonistce, za opiekę i poświęcony mi czas – autorka”.

Talent nie musi szukać drogi wyjścia z szuflady, mawiał Witold Gombrowicz, talent znajdą inni. W Słupsku na uroczystym zakończeniu konkursu poetyckiego Karolinę poznała Wanda Chotomska, która dalej wspiera poetycką drogę Poetki. Pierwsze wiersze zaistniały, gdy gość naszego spotkania miał 5 lat, zostały zapisane na taśmie. Obecnie pomaga jej komputer z syntezatorem mowy, zamieniający tekst na mowę oraz mówiący skaner, który czyta bezpośrednio z kartki. Karolina ma 16 lat, jest osobą niewidomą.

 aut. artykułu: Romana Więczaszek

  Wiersze Karoliny (które mówiła, wybór z tomiku):

C a n z o n a  o  b i e d r o n k a c h

 Znów sobie siedzę na poddaszu,
W marzeń potokach i w upale,
Wśród rumby, samby, jazzu, thrashu
I już nie tęsknię prawie wcale.
Lecz czasem twoja twarz niepewna
Wykwita mi pod powiek trenem…
Wtedy się śmieję jak królewna
I twarz częstuję tym refrenem:
Chcę cię widzieć całego w biedronkach,
W kropkach, w nóżkach i w główkach, i w pąkach,
Nad jeziorem, o zachodzie słonka,
W tatarakach i w złocieniach pstrych!
Gdy chabrami rozpłacze się łąka,
Kiedy stanie w pająkach i w dzwonkach,
Chcę cię widzieć całego w biedronkach,
Bo tak ładnie byłoby ci w nich!
Znów siedzę sobie na pięterku,
W sopranach, altach oraz basach,
Posępna jak litewski Perkun
I rozebrana do golasa.
Znów tutaj w pełnym tkwię słoneczku,
Dzika i smętna jak pantera,
I tylko czasem, mój koteczku,
W przestrzeń do ciebie się wydzieram:
Chcę cię widzieć całego w biedronkach,
W linkach, stynkach, jaśminkach i stonkach,
W torbach, pudłach, koszykach, kartonkach,
I to w takich kartonkach, że fest!
W kapeluszu i w damskich japonkach,
W kąpielówkach, lenonkach, zasłonkach,
Chcę cię widzieć całego w biedronkach,
Bo w biedronkach najlepiej ci jest!

 (sierpień 2009)

 P i o s e n k a  o d  s e r c a
Przypadkiem mówię, milczę, przypadkiem się śmieję,
Przypadkiem myśl za sercem chce wyruszyć w pościg,
Przypadkiem smutek ugryzł oszustkę-nadzieję,
Przypadkiem mi się piszą słowa o miłości.
Tak naprawdę chciałam pisać o czym innym,
Usiąść sobie i spokojnie spojrzeć w ciszę,
Ale słowa płyną ciurkiem jak deszcz z rynny,
Nie zatrzymam ich już chyba, nie uciszę…
Przypadkiem drżą mi ręce i przypadkiem płaczę,
Przypadkiem tłukę szklankę albo gubię klucze
I przypadkiem przystaję, bo myślę, że raczej
Miłość mi się nie zgubi, ani nie potłucze.
Tak naprawdę chciałam pisać o czym innym,
Lecz sposobów na piosenki jeszcze nie ma,
Więc się same układają wszystkie rymy –
Chociaż miłość to zużyty strasznie temat.
Przypadkiem wejść na niebo jeszcze nikt nie umie,
Bo jest niebieska farba, lakier, białe wapno…
Lecz zamiar mój przypadkiem ktoś chyba zrozumie –
Na szare, zwykłe słowa czas błękitem chlapnąć.
Tak naprawdę chciałam pisać o radości
I o szczęściu, co jak mała lampka błyska –
Lecz przypadkiem napisałam o miłości,
By ją poznać, trzeba przecież spojrzeć z bliska!
Tak naprawdę chciałam krzyczeć: nie mam czasu,
Przecież jestem jeszcze mała, całkiem mała,
Lecz na miłość oblizuję się jak łasuch –
W końcu rosnę… więc to wszystko napisałam!
(lipiec 2008)

Zapraszam bardzo ciepło do kawiarenki Klubu Literackiego „Brzeg”

 Karolina Chyła: Debiut przed debiutem, Wydawnictwo Nisza, Warszawa 2011

 Tekst na stronie tytułowej tomiku:
„Serdecznie dziękuję Pani Wandzie Chotomskiej
i Panu Piotrowi Matywieckiemu za życzliwość i pomoc
oraz Pani Annie Pliszek, mojej polonistce, za opiekę
i poświęcony mi czas – autorka

 Pierwszy wiersz z książki:

 P i ę k n a  s t r o n a  z w r o t n a
znam kogoś kto mówi wyłącznie w osobie pierwszej
moje dżinsy
mój talent
moje zdanie
moje plany
moja dziewczyna
znam kogoś kto mówi wyłącznie w osobie drugiej
dyskretnym milczeniem usiłując pominąć prywatne ja
znam kogoś kto używa wyłącznie trybu rozkazującego
znam kogoś kogo interesuje tylko czas przeszły
dokonany
ty na przykład jesteś jeszcze niepewna
balansujesz chichocząc
najbardziej podoba ci się odmiana czasownika
będę kochać
czas przyszły tryb oznajmujący strona czynna
będę kochana
czas przyszły tryb oznajmujący strona bierna
będę kochać – się
czas przyszły tryb oznajmujący strona zwrotna
zwrotna – najbardziej interesująca ze wszystkich
najbardziej zawoalowana
pełna eleganckiej tajemniczości
nie odchodź nie opuszczaj nas

piękna strono zwrotna

Biogram:

KAROLINA ANNA CHYŁA, ur. 21 grudnia 1995 r., absolwentka Gimnazjum im. Polskich Noblistów w Byczynie na Opolszczyźnie, uczennica liceum ogólnokształcącego w Kluczborku. Jest laureatką wielu konkursów poetyckich. Otrzymała stypendium Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego „Młoda Polska”.

 „To niezwykle radosna chwila, kiedy można powitać nowy poetycki talent, szczególnie jeśli debiutuje ktoś tak młody. Dlaczego więc taki tytuł: „Debiut przed debiutem”? Nie chodzi o asekurację. Tytuł taki to po prostu zachęta do namysłu dla samej Poetki i dla jej czytelników, w jakim stopniu ta poezja jest dokonaniem, a w jakim obietnicą”. Z posłowia Piotra Matywieckiego

 Ostatni wiersz z tomiku:

 P i o s e n k a  o d  s e r c a
Przypadkiem mówię, milczę, przypadkiem się śmieję,
Przypadkiem myśl za sercem chce wyruszyć w pościg,
Przypadkiem smutek ugryzł oszustkę-nadzieję,
Przypadkiem mi się piszą słowa o miłości.
Tak naprawdę chciałam pisać o czym innym,
Usiąść sobie i spokojnie spojrzeć w ciszę,
Ale słowa płyną ciurkiem jak deszcz z rynny,
Nie zatrzymam ich już chyba, nie uciszę…
Przypadkiem drżą mi ręce i przypadkiem płaczę,
Przypadkiem tłukę szklankę albo gubię klucze
I przypadkiem przystaję, bo myślę, że raczej
Miłość mi się nie zgubi, ani nie potłucze.
Tak naprawdę chciałam pisać o czym innym,
Lecz sposobów na piosenki jeszcze nie ma,
Więc się same układają wszystkie rymy –
Chociaż miłość to zużyty strasznie temat.
Przypadkiem wejść na niebo jeszcze nikt nie umie,
Bo jest niebieska farba, lakier, białe wapno…
Lecz zamiar mój przypadkiem ktoś chyba zrozumie –
Na szare, zwykłe słowa czas błękitem chlapnąć.
Tak naprawdę chciałam pisać o radości
I o szczęściu, co jak mała lampka błyska –
Lecz przypadkiem napisałam o miłości,
By ją poznać, trzeba przecież spojrzeć z bliska!
Tak naprawdę chciałam krzyczeć: nie mam czasu,
Przecież jestem jeszcze mała, całkiem mała,
Lecz na miłość oblizuję się jak łasuch –
W końcu rosnę… więc to wszystko napisałam!

 (lipiec 2008)

 

Terapeuci namawiają do spotkań z ludźmi, z którymi czujemy się dobrze, przypominają o ruchu i o…tańcu. 

Toteż rozsądni ludzie, należący do Sekcji Emerytów przy Związku Nauczycielstwa Polskiego o/ Brzeg, oddali się tańcowi w obecnym karnawale. Dzięki staraniom przewodniczącej sekcji Haliny Prymuli oraz dofinansowaniu przez ZNP, którym w Brzegu zarządzają Barbara Mrowiec i Nadzieja Nawrocka, byli nauczyciele bawili się w Restauracji Ratuszowa.

 To wspaniała okazja do szczególnego zadbania o siebie. Trzeba być wypoczętym na tańce, ładnie wyglądać (i modnie) i co najważniejsze – zapomnieć o bólu w kręgosłupie, tudzież o chorej wątrobie. Przy jednym długaśnym stole wszyscy poczuli się dobrze, bez względu na to, czy przyszli parą  małżeńską, czy samotnie.

Towarzystwo bawiło się razem, wirowały węże i „jechał pociąg z daleka”, panowie – mniej liczni, czuli się świetnie, gdyż mieli mnóstwo pań zapisanych w kajecikach. Bez względu na ten fakt, panie i tak radziły sobie,  gdyż umawiały się, która jest partnerem i wirowały w rytm walca lub rokendrola.

 Melodie dobierał DJ Paweł Tkocz, ze wspaniałym wyczuciem oczekiwań uczestników. Dedykacją i miłym podziękowaniem brać nauczycielska uhonorowała Halinę Prymulę, która w środku tańczącego kręgu, obtańcowywana przez panów, czuła się jak na własnym weselu.

Taniec od czasów pierwotnych był sposobem na wyrażenie różnych emocji, lecz tym razem wyrażał jedyną emocję: radość. Na potwierdzenie sentencja Pawła Nerudy (zdobywcy Nagrody Nobla):

Powolnie umiera ten, kto unika pasji i wiru emocji,
Które przywracają oczom blask
I serca naprawiają.

Romana Więczaszek

 Fruwa i trudno okiełznać
jej dwie połówki -
dwa skrzydła.

 - Wyżej,
mocniej mnie huśtaj
tatku drogi.
- – - – - – - – - – - -
Tam wysoko
bujany konik
podobny do szczęścia.
 - Jeszcze wyżej!

O,
zepsuła się huśtawka.

Łap mnie!

aut. Romana Więczaszek

 „Kocham Cię, Jerzy Od Słowa. Z nadanym garbem wytrwania. Jerzy Szatkowski ten, który zbiera saszetki słów, słówek..Jerzy Cichy. Jerzy, bądź…Ot”. 
Tak kończy list poetka Joanna Rzeszotek do pana Jerzego, a wydrukowany w kwartalniku „Okolica Poetów” nr 51, R. 2010.
Dlaczego o tym piszę? Otóż, z radości, bo zaistniałam w Okolicy Poetów obok autorów współczesnych znanych i mniej znanych. Wyżej jest wiersz „Dzieciństwo”, na końcu artykułu „Mur”. Jestem też w Okolicy wizualnie (niestety, niepodobna w ogóle, gdyż wydruk jest zbyt ciemny), a ładny portret namalował Zbigniew Kresowaty artysta i poeta z Wrocławia. Pod wierszami widnieje mój odręczny podpis.

 Tak wygląda zawsze prezentacja poety w piśmie. W piśmie są również informacje o nagrodach przyznawanych przez Okolicę, recenzje i bogata grafika. Też Szatkowskiego (wierszy nie ma), ciekawe są wspomnienia  rysunkiem Z Archiwum Literacko – Plastycznego.

 Kwartalnik od lat redaguje i wydaje pan Jerzy, społecznie i co zasługuje na podkreślenie w świecie, w którym mówi pieniądz, autor czyni to prawie z własnych funduszy, a jest na emeryturze.

J. Szatkowski urodził się w 1940 roku w Solcu Kujawskim, mieszka w Antoniewie koło Poznania. Miał być w Poznaniu na spotkaniu Klubu Literackiego Jerzego Grupińkiego w grudniu 2010 (artykuł niżej), gdzie byłam niedawno gościem, lecz ze względów zdrowotnych nie mógł przybyć.
Szatkowski – nauczyciel polonista, poeta, wydał liczne zbiory wierszy, pierwszy tomik w 1968 r. Publikował w wielu antologiach i almanachach literackich. Był współredaktorem trzytomowej edycji utworów Ryszarda Milczewskiego – Bruno. Jest laureatem licznych konkursów i turniejów poetyckich. Otrzymał nagrodę za najlepszy tom wierszy roku Grupy Literackiej ECCE, Nagrodę im. Ryszarda Milczewskiego – Bruna, Nagrodę im. Klemensa Janickiego oraz Wielki Laur Poezji XIV Międzynarodowej Jesieni Literackiej Pogórza . Posiada dużo odznaczeń, m.in. Złoty Krzyż  Zasługi. Ma wiele osiągnięć, ale nie lubi przynależeć i bywać w salonach literackich, pozostał  wierny poprzedniej epoce. To wielka osobowość, którą się szanuje, człowiek skromny, ceniący przyjaźń ponad wszystko.  Wywodzi się z pokolenia znanych poetów, jak: Edward Stachura, Ryszard Milczewski – Bruno, Wincenty Różański, Andrzej Babiński i można wymienić jeszcze wiele innych nazwisk. W Okolicy Poetów umieszcza różnych autorów, nie bacząc na przynależności grupowe, ale teksty wybiera wg swego tajemnego klucza. Drukowali dotychczas m.in. Tadeusz Różewicz, Czesław Miłosz, Zbigniew Herbert, Adam Zagajewski, Ryszard Krynicki.

 W bieżącym wydaniu widnieje PODKOWA OKOLICY POETÓW 2010, czyli nagroda dla Adriany Szymańskiej, publikowane są jej wiersze i omówienie wiersza dokonane przez Dariusza Tomasza Lebiodę – krytyka literackiego, poetę, wykładowcę z Bydgoszczy. Na ostatniej stronie jest Exlibris autorstwa Z. Kresowatego dla Zbigniewa Bieńkowskiego poety i redaktora pisma ZNAJ z Płocka, sympatyka naszego klubu, który właśnie wczoraj przesłał Klubowi Literackiemu Brzeg życzenia i informację:
„Nowa strona kwartalnika artystyczno-naukowego „ZNAJ”, to www.znaj-sap.com.pl

 W EMPiKach jest obecnie nr 12 „Łączkowski – starość”.  Kolejny numer to: „Bryl – Miłosz – dziwność”. Planowany skład w m-cu lutym, a druk w marcu.
Życzę wszelkiego dobra w 2012 roku. Pozdrawiam serdecznie”.

 Może ktoś zechce zapoznać się z Okolicą Poetów ? Podaję adres:
Jerzy Szatkowski
Antoniewo – Zakład, Blok 1
62 – 085 Skoki

P.S. Drugi wiersz opublikowany w Okolicy Poetów:

 Mur
(Po drugiej stronie
też jest życie)

 Po mojej pachnie dziką różą
z Głuszycy
Kiedyś zrywałam różowe pąki
radości
tajemniczy i słodki jaśmin
łamałam na opak czasowi

 Tu ścieżka żyje kosmicznie
i nic nie robi sobie z tego
że chwasty pod Aniołami
prowadzą na łąkę
ciszy

  - U ciebie pachnie
tują i zniczami,
pachnie cichością cisza,
gdy idziesz.

 Po mojej stronie
muru
chce mi się płakać kamieniami

 Gdy wącham różę – spływa łodygą
krew

aut. Romana Więczaszek

Dlaczego na zdjęciu wspomnienie jesienne? O tym przeczytacie.

- Za oknem zmierzch, śnieg na szybie, a u nas ciepło i przyjemnie. W naszej szkole są dziś wyjątkowi goście: babcie i dziadkowie, rodzice oraz dzieci – powitała zebranych dyrektor PSP nr 5 w Brzegu Beata Kulbaka.

Obok migotała choinka, a dekoracją były okna na czerwonym tle, za którymi fruwały płatki śniegu. Słowa powitania rzekła również Jolanta Wąsik  w otoczeniu dzieci z kl. I b. Przepraszam, nie dzieci, bo z gracją stojącej dziś obsługi: kelnerki i kelnerów.

 Panowie z muszkami na szyi, zgrabne kelnereczki z koronkowymi czepkami na włosach.

Hol szkoły zamienił się w kawiarnię, pełną ludzi, więc młodzi adepci sztuki kulinarnej mieli moc pracy. Trzeba podkreślić, że ich rola była podwójna, ponieważ oprócz usługiwania kochanym dziadkom, spełniali rolę aktorów. Zwierzali się po przedstawieniu, że na przygotowanie mieli tylko dziewięć dni, ale tak kochają babcie i dziadków, że mimo nerwów i prób, starali się bardzo, żeby uroczystość była piękna.

Każde dziecko podniecone obecnością najbliższych, było bardzo wzruszające. Jakże nie uronić łezki, gdy wnuk (wnuczka) patrzy ze sceny w oczy i mówi tylko do tej jednej, jedynej na świecie babci – wróżki. Mówi do dziadka, który wszystko potrafi zrobić, pomaga i rozmawia po męsku. Od dziadków dzieci wiedzą o rodzinnej przeszłości (tu był monolog w gwarze kresowej) lub wędrują po baśniach, bo „na świecie nie znajdziecie takich bajek i zagadek, jakie wnukom opowiadają babcia i dziadek”. Wnuki pełne energii lubią ruch, więc i dziadkowie z tego korzystają, żeby zdrowym być. W takt wesołej piosenki musieli udowadniać, że umieją tupać, podskakiwać, i  wykonać wiele innych „trudnych” ćwiczeń”.

Urocze podziękowanie poparte słodkim podziękowaniem w imieniu zaproszonych, powiedziała  babcia Halina Prymula. Organizatorka  J. Wąsik wyraziła uznanie zaangażowanym rodzicom, Jackowi Wojnarowskiemu za oprawę techniczno – muzyczną oraz Klubowi Literackiemu „Brzeg” za wystąpienie z poezją.

W dowód miłości, która będzie trwać wiecznie, wnukowie obdarowali dziadków upieczonymi sercami, kolorowymi laurkami i słodkimi całusami. Miło było usiąść wreszcie na kolanach dziadka, poprzytulać się do babci, wszak zajęcia kelnerskie i praca aktorów są bardzo wyczerpujące. Dobrze, że zaczynają się ferie zimowe.

 Artykuł (trochę skrócony) ukazał się w Gazecie Brzeskiej nr 2, 25 stycznia 2012 r.

Wrażeniami ze spotkania w PSP nr 5 w Brzegu dzieli się Romana Więczaszek – przewodnicząca KL „Brzeg” i zarazem babcia, która wnuczce Mai dedykowała na uroczystości ten oto wiersz:

Obsypana złotem

Dziś zobaczysz
dlaczego spadają liście
Szu…szu…szu…

Wiatr pisze wiersz
o spacerze jesiennym
aż mrużysz oczka
od słońca
Szu…szu…szu…

Drzewo jak mama
błogosławi i wysyła liście
w świat

Spadają więc dojrzałe kolory
tobie pod nóżki
Z kolorów zbudujemy
pałac
Babcia zamieszka z Tobą

Jesteś moją księżniczką
obsypaną złotem

aut. Romana W.

Ja mam takie szczęście, gdyż za przyczyną sieci poznałam kilka lat temu człowieka z swojego miasta rodzinnego – Głuszycy k/ Wałbrzycha.
Nazywa się STANISŁAW MICHALIK – były nauczyciel, historyk, dziennikarz, publicysta, piastował m.in. funkcję burmistrza Głuszycy, współzałożyciel Tajemniczego Podziemnego Miasta „Osówka”, piewca Ziemi Wałbrzyskiej: głosem (twórca pisma Głos Głuszycy), słowem i czynem.

Twórcy okolicznych artystycznych profesji zawdzięczają mu poparcie i promocję. Od maja ubiegłego roku prowadzi blog, który szybko został zauważony, a Autor otrzymał we Wrocławiu II nagrodę w konkursie Blog Day 2011. Są tam wartościowe teksty dotyczące historii, przyrody i kultury. Zapraszam, przekonajcie się:  http://tujestmojdom.blogspot.com

 Wracam do początkowej refleksji. Dlaczego mam szczęście? Otrzymałam od Autora S. Michalika niedawno wydaną książkę „Głuszyckie kontemplacje. Czterdzieści opowieści o Głuszycy i okolicy”, której wydawcą jest Stowarzyszenie Przyjaciół Głuszycy, a finansowo druk wsparła Fundacja Regionu Wałbrzyskiego (Głuszyca 2011). We wstępie Michalik pisze, że już pół wieku temu zainteresował się historią miasteczka, które miało wymazaną przeszłość. Korzystał z opracowań polskich i niemieckich, zapisywał wywiady. Powstawały artykuły do Głosu Głuszycy, ukazały się dwie książeczki. Z tego to materiału powstała publikacja. Jest mi szczególnie miło, ponieważ w rozdziale „Głuszyca – moja Itaka” została uwieczniona twórczość poetów związanych z Głuszycą, m.in. moja. Warto dodać, że zaistnieliśmy obok sławnej Olgi Tokarczuk, związanej z okolicami, a której śladami wędrował Michalik z pewnym dziennikarzem. Książka posiada bogactwo fotografii z różnych okresów miasta (szkoda tylko, że bez podpisów).

 Czytam „Głuszyckie kontemplacje” z wypiekami na twarzy. Przed oczami przesuwają mi się obrazy w dzieciństwa i młodości, które były jak zwykle to bywa, szczęśliwe i ciepłe. Hasałam po bliskich lasach, bawiąc się …między bunkrami, raniąc nogi o kolczaste druty.  Lub z ojcem wędrowałam dalej na grzyby i jagody, wędrowałam po ziemi zaznaczonej krwią. Pamiętam zakazy rodziców, tajemnicze miny, ale przecież dzieci lubią być przekorne i dalej chodzą tam, gdzie nie wolno. Rodzice oszczędzili mi prawdy, po drugie – bali się, takie były czasy.
A już wtedy trwały badania tajemnej inwestycji militarnej III Rzeszy w Górach Sowich”, zwanej kryptonimem „Riese” (Olbrzym).

Rodzice poznali się tuż po wojnie, więc byli świadkami makabrycznych śladów działalności niemieckiej. Świadkowie cytowani przez Michalika kreślą przejmujące obrazy, była tu filia obozu Gross Rosen.  O tym, co budował i jakie plany miał Hitler (choć to zagadka, badania trwają) warto przeczytać w książce lub na blogu Autora. Często w wyobraźni widzę katorżniczą pracę więźniów; wycieńczonych ludzi w prymitywnym szpitalu, przemianowanym po wojnie na piękne przedszkole, które podziwiałam w dzieciństwie. Trzeba następstwo historyczne zrozumieć, ale ja…nie rozumiem, jak „ludzie ludziom mogli zgotować taki los”?

Ze skrawków papieru po workach, schowanych w latrynie, powstały przerażające wspomnienia więźnia Abrahama Kajzera „Za drutami śmierci” (Muzeum Gross Rosen, Wałbrzych 2008). Książka niedoceniona, nie rozpowszechniona, a zdaniem Michalika i moim – polonistki, powinna znaleźć się w spisie obowiązkowych lektur. Przeżyłam ją niezwykle.

 Takim to zrządzeniem losu, poznaję dopiero teraz dokładnie dzieje mojej małej ojczyzny. Książka jest ważnym wydarzeniem, dlatego jadę osobiście na promocję, żeby podziękować Stanisławowi Michalikowi i przekazać pozdrowienia z Brzegu, gdzie autor uczęszczał onegdaj do Liceum Pedagogicznego.

Napisała: Romana Więczaszek

Gdy oglądałam jasełka w Publicznej Szkole Podstawowej nr 5 w Brzegu przygotowane przez Jolantę Wąsik z uczniami klasy I b, przyszły mi na myśl słowa Jana Pawła II: „ W wychowaniu chodzi o to, ażeby człowiek stawał się coraz bardziej człowiekiem” . A jeśli człowiekiem, to takim, który potrafi być dobry, potrafi kochać drugiego człowieka. W obecnych czasach, zdominowanych przez pośpiech i technikę, gdy coraz mniej czasu na okazywanie uczuć i bycie z bliskimi, szkoła ma ogromne zadanie. Powinna się stawać przedłużeniem domu rodzinnego, ponieważ rodzina jest najbardziej skutecznym miejscem wychowania i nauczania.

W klasie pani Wąsik poczuliśmy się jak w domu. Sala lekcyjna zamieniła się miłe mieszkanko. Do niego zaproszono wychowanków z Publicznego Przedszkola nr 4 z nauczycielkami i członków Klubu Literackiego „Brzeg”. Kilka dni temu tę atmosferę rodzinną mogli poczuć rodzice, bo też oglądali przedstawienie.

Mali gospodarze długo przygotowywali się na przyjęcie gości. Wykonali różnorodne dekoracje, które kolorowo ozdabiały okna, ściany, półki i każdy najmniejszy kątek. Światełka, świece, choinki – symbole najpiękniejszych rodzinnych świąt. Każde dziecko miało udział w ozdobieniu klasy: – Tu wisi mój aniołek! A tu moja skarpetka na prezenty! – chwalili się uczniowie. Na ścianie pewna mama wykonała przestrzenną kartkę świąteczną, i jak na mikołajkową niespodziankę przystało, nie chciała zdradzić swojego autorstwa.

Tymczasem ławki zamieniły się w świąteczne stoły, zastawione pysznościami, ozdobione świecami.  Uczniowie – aktorzy w barwnych kostiumach, grzecznie czekali wokół Marii i Józefa, siedzących przy żłóbku.

Cały porządek na chwilę pierzchnął, gdy przyszła dyrektor Beata Kulbaka. – Dzień dobry kochane dzieci. Cieszę się, że mnie zaprosiliście. No, dobrze, chcecie się poprzytulać. Dobrze, jeszcze Basia, Wojtek…

Aktorzy w ten sposób ośmieleni, zaczęli swój występ. Zatytułowałabym go: „Baśniowe Betlejem”, bo Nowonarodzonemu składali dary bohaterowie baśni.  Ofiarowali to, co mają najcenniejsze, a więc: Dziewczynka z Zapałkami zapałki, by Józef mógł rozpalić ognisko, Kopciuszek chciał posprzątać w stajence, Pinokio zostawił nos i ośle uszy, bo już nie będzie złym chłopcem i przestrzegł, żeby dzieci były grzeczne. Inne postacie: Czerwony Kapturek, Rybak ze złotą rybką, Calineczka, Pszczółka Maja, Smerf, Jaś i Małgosia. Każdy zna te baśnie z dzieciństwa i wie, jakie dary zostały złożone przy żłóbku. Młodzi aktorzy pięknie śpiewali, tańczyli każdą cząstką ciała. To duży postęp od września, kiedy to stali się uczniami.

Patrzę na przedszkolaków: buzie zaciekawione, śpiewają razem kolędy, nie mają czasu pić soczków, ani jeść cudnych pierników – domków,  upieczonych przez J. Wąsik. Na pewno myślą, że dobrze jest w tej szkole. Niedługo staną się też jej uczniami.

Wszyscy na chwilę skupiają się, bo słuchają wierszy poetek: Soni Falińskiej i Romany Więczaszek.

- Święta to piękny czas, magiczny, wszyscy są uśmiechnięci. Tradycją jest obdarowywanie bliskich prezentami – mówiła na koniec B. Kulbaka. – Dziś otrzymaliśmy piękne dary – występ i prezenty. Jakie wy jesteście mądre dzieci; wyraźnie mówiliście, dbaliście, aby jasełka były piękne.

Wychowawczyni I b serdecznie podziękowała gościom i rodzicom za przygotowanie dzieci, gdyż występowała cała klasa. Szczególne wyrazy uznania należą się mamom Anecie Sawickiej i Renacie Pieczykolan.

Wspomnienia zapisała : Romana Więczaszek

O jasełkach w Publicznej Szkole Podstawowej nr 5 jeszcze długo po obejrzeniu rozmawiali goście przy wigilijnym stole, dzieląc się słowem jak opłatkiem. Autorka scenariusza Lidia Kita przygotowała oryginalne przedstawienie, które wzbudzało refleksje.

Jasełka
posiadały przesłanie, które mieli okazję poznać wszyscy uczniowie szkoły, jak również starsi widzowie, czyli rodzice, nauczyciele emerytowani i inni zaproszeni goście.

Wśród nich byli: Barbara Mrowiec prezes Związku Nauczycielstwa Polskiego o/ Brzeg, Małgorzata Kajdzik prezes NSZZ Solidarności Nauczycielskiej oraz przedstawiciele Rady Rodziców.

Jasełka zaczęły się od „Świątecznej kołysanki – usypianki”:

„Za kominem świerszcz spał,
Całą zimę przespać chciał.
Obudziła go nowina – urodziła się dziecina.
Kto jej będzie grał?
Zagraj dziecku najpiękniejszą kołysankę.
Kołysankę o zielonym, ciepłym dniu”.

Pieśń wprowadziła radość oczekiwania, ukazaną w codzienności, bez pokazywania skrzydeł anielskich, migoczącej gwiazdy czy małego Jezusa (lalki)…
Uczniowie z II b pięknie wyśpiewali kolędy. A trzeba podkreślić, że są to trudne interpretacje dla maluchów, gdyż kolędy posługują się językiem staropolskim, pochodzącym głównie z XVII w. Coraz trudniej pojąć młodemu pokoleniu, do czego służył komin, jak brzmią dźwięki liry pastuszków, jak klękają bydlęta…Skromne ongiś upominki od gwiazdora zmieniły się na laptopy, rowery, komputery -  młodzi aktorzy z kl. V b cytują ks. Jana Twardowskiego. Ponadto:

 Święty Józef załamał ręce,
denerwują się w niebie świeci,
teraz już idą nie Trzej Mędrcy,
lecz uczeni, doktorzy, docenci”

To wskazanie na współczesny świat, jest jak gdyby, pogodzeniem się ze zmianami. Jednak jest coś, co cieszy, i nigdy nie powinno się zmienić. Jest to MIŁOŚĆ w rodzinie, a szczególnie miłość matczyna, której pragną nasze dzieci najbardziej:

Ach te czasy – myśli Pan Jezus,
nawet gwiazda trochę zwariowała,
ale nic się już nie zawali,
bo wciąż mamusia ta sama.

Do tematu miłości nawiązała dyr. Beata Kulbaka, podkreślając magię świąt, które „potrafią łzy zamienić w radość”. Bliskim winniśmy dać serce, bo tego oczekują najbardziej. Prosiła uczniów o przekazanie życzeń rodzicom, następnie zaprosiła gości, nauczycieli i kadrę administracyjną do świątecznego stołu. Do szkolnej rodziny przyszedł z prezentami Gwiazdor od dyrekcji, sprawiając dużo radości.

W obecności skromnych rekwizytów i dekoracji oraz galowych strojów, słowa padające na scenie mocno zapadły w pamięć. A że Boże Narodzenie to czas radości, słuchaliśmy pięknego śpiewu uczniów z II b, przygotowanych przez Magdalenę Dychus. Nad sprzętem muzycznym czuwał Jacek Wojnarowski. Kolędy w nowoczesnej aranżacji, popisy solowe oraz chóralne, wykonane były bardzo żywiołowo.

Wspomnienia zebrała Romana Więczaszek (która była obecna na uroczystości
 i dodała z życzeniami swoje poetyckie słowo
oraz  podziękowała Dyrekcji i Nauczycielom
za współpracę  w imieniu członków klubu)

12 stycznia o godz. 18.00
w Klubie Muzyki i Literatury we Wrocławiu
ul. Kościuszki 9
WIECZÓR POEZJI I KOLĘD

 Swoje wiersze zaprezentują:
Marianna Danilczuk
Marianna Jasińska
Teresa Stąpór – Żurawska
Romana Więczaszek
 Aleksandra Zamorska
 Mikołaj Bialik

Animatorzy wieczoru:
Klaudia Brymerska, Zuzanna Marek, Kazimierz Nawrot, Dominika Nowacka, Zuzanna Skowron, Mariusz Brymerski
Solo na gitarze: Antoni Tomaszewski
Spotkanie poprowadzą:
Nina Domaszewicz – Czajka, Ewa Rapacz, Mikołaj Bialik

Kolędy spiewać będą wszyscy uczestnicy wieczoru

W imieniu dyrekcji Klubu Muzyki i Literatury, Saloniku Na Świebodzkim
oraz Klubu Literackiego „Brzeg”

SERDECZNIE ZAPRASZAMY!
w s t ę p   w o l n y

Pasjonatem tej postaci jest brzeżanin Stanisław Włostowski – metodyk  j. polskiego, obecnie aktywny publicysta w pismach polonistycznych. W listopadzie miał wykład w Muzeum Piastów Śląskich dla młodzieży i innych zainteresowanych, zorganizowany przez Wyższą Szkołę Humanistyczno – Ekonomiczną w Brzegu, pt. „Twórczość Czesława Miłosza”. S. Włostowski opowiadał bardzo ciekawie o stronach rodzinnych Miłosza, kreśląc historyczną wielokulturowość  ziemi znad rzeki Niewiaży (Issy) na Litwie, bez czego niemożliwe jest zrozumienie twórczości pisarza. Na stoliku prelegenta wzbudzał podziw uczniów pokaźny tom:  „Wiersze wszystkie Cz. Miłosza”, liczący ok. 1500 stron. Autor na koniec otrzymał duże brawa i tak rozbudził głód literacki, że na prośbę słuchaczy, niedługo będzie miała miejsce druga część wykładu.

Tymczasem na styczniowym wieczorze Klubu Literackiego „Brzeg” spotkali się dwaj pasjonaci twórczości Miłosza: S. Włostowski i Jędrzej Sadłoń. Inni uczestnicy także byli zainteresowani, w ubiegłym roku pisarzowi poświęciliśmy dwa spotkania (więcej niżej: www.klubliterackibrzeg.pl) . Aktualnie toczyła się rozmowa  o książce „Życie na wyspach”. Jest to zbiór szkiców literackich, w których autor snuje rozważania na temat literatury. Pyta o sens bycia poetą; jeśli poeta dąży do opisania świata, czy to jest możliwe? Świat się wymyka i każdy pisarz jest bezradny. Walczy jak gdyby ze złem, tu wkrada się historia, doprowadzając do tego, że literatura walczy ze złem. Prawda jest, że wszelka sztuka wynika z innego spojrzenia na świat, często wynika z nienormalności. Dlatego poeci, artyści uważani są  za „dziwnych” lub za „odmieńców”. Jaka jest literatura obecnego wieku? Miłosz nie udziela odpowiedzi, wskazuje, że żyje ona „na wyspach”, jest odizolowana. Taka pokrótce problematyka  jest w książce.

Dyskusja na spotkaniu była emocjonująca, poparta autorskimi tekstami. Zgodziliśmy się z Miłoszem, że dzieła pisane powinny być przede wszystkim zrozumiałe, nie powinny być eksperymentem, ani awangardą. Powinny moralnie opisywać świat i sprzeciwiać się kulturze masowej, która to odcina odbiorcę  od wrażliwości i myślenia! Zmagania pisarza z tą materią są nieustające i trudne.

Konieczne jest rozpowszechniane słowa, zachęcanie do obcowania z literaturą, stąd nasz klubowe postanowienia noworoczne: planowane imprezy, o których będziemy informować i zapraszać, zwłaszcza młodzież. Wystarczy przypomnieć, że okazji jest dużo, obecny rok nazwany został Rokiem Janusza Korczaka, Józefa Ignacego Kraszewskiego i ks. Piotra Skargi.

 Romana Więczaszek

Artykuł w: GB nr 1, 2012, tytuł: Pochyleni nad Miłoszem
www.gazetabrzeska.eu