Andrzej Szczeklik: „Nieśmiertelność. Prometejski sen medycyny”.
styczeń 20, 2026Andrzej Szczeklik: „Nieśmiertelność. Prometejski sen medycyny”, Kraków 2012
Autor – profesor Kliniki Chorób Wewnętrznych UJ w Krakowie (1938 – 2012), naukowiec, filozof-eseista, muzyk o słuchu absolutnym, który służył mu świetnie do stawianiu diagnozy chorób serca. Pracę rozpoczął w Klinice Akademii Medycznej we Wrocławiu, w Krakowie był rektorem, członkiem Papieskiej Akademii Nauk oraz innych organizacji. Opublikował ponad 600 prac naukowych, kilka monografii i książek.
We wstępie Andrzej Wajda napisał: „Mój przyjaciel i lekarz przywołał na stronach swego ostatniego dzieła postacie szczególnie zasłużone dla Dobrej Śmierci: Brata Alberta – Adama Chmielowskiego, Matkę Teresę – Cicely Saunders i Alberta Schweitzera. Jeśli Nieśmiertelność się oddala, potrzebujemy już nie lekarzy, ale mocnej i niezawodnej ręki, która pomaga nam uchylić drzwi Nieśmiertelności – nie tej, którą zostawiamy tutaj dzięki swoim dokonaniom, a których nieśmiertelności zagraża słaba i ułomna pamięć – ale tej prawdziwej, z którą się już nie rozstaniemy”.
Przełomu w sztuce medycznej dokonał HIPOKRATES, gdyż był zwolennikiem medycyny spersonalizowanej, czyli wdrażanie terapii indywidualnej dla każdego pacjenta. Znana jest wizyta tego uczonego u Demokryta, do którego szaleństwa wezwali Hipokratesa mieszkańcy Abdery, miasta trackiego. Hipokrates zastaje zaniedbanego Demokryta robiącego notatki (w otoczeniu pociętych ciał zwierząt), który szaleńczo się śmieje. Śmieje się z głupoty ludzi, uganiających się za dobrami doczesnymi. Są to rzeczy niegodne i śmieszne. Tak Hipokrates rozpoznał istotę ludzkości. Zawiązuje się miedzy nimi przyjaźń, Hipokrates wraca z przekonaniem, że to mieszkańcy, a nie Demokryt wymagają leczenia.
Ponadto Demokryt wysnuł i rozwinął teorię atomistyczną, czyli świat zbudowany jest z atomów, które ciągle zmieniają konfigurację, więc rzeczy też z natury są zmienne. Po co się za nimi uganiać!
Prof. A. Szczeklik świetnie dzieli się wiedzą, dotyczącą poetyckiej ekstazy wg Demokryta. Wielkie dzieła powstają dzięki natchnieniu i poetyckiej ekstazie, uważa, że poezja jest niezależna od rozumu. Hipokrates diagnostykę doprowadził do perfekcji, w przysiędze lekarze powołują się na etykę tego filozofa. Wypowiada on prawdę, że w codziennej pracy lekarze są daleko od fascynacji i zachwytu. Skupiają się głównie na rozpoznaniu podłoża choroby, uśmierzeniu bólu i wyborze najlepszej terapii. Najmniej uwagi poświęcają zrozumieniu chorego i okiełznaniu lęku, który niezmiennie od tysięcy lat towarzyszy pacjentowi w procesie choroby i umierania. Ta znieczulica jest chorobą drążącą współczesną medycynę.
Wydawca wskazuje, że prof. Szczeklik był obserwatorem, świadkiem, a także współtwórcą niebywałego postępu, jaki za jego życia dokonał się w medycynie.
O najnowszych badaniach nad klonowaniem, genomem i osiągnięciach medycyny nuklearnej pisał w sposób porywający i zrozumiały dla wszystkich – podobnie jak o mitologii i magii, medycynie starożytnych Egipcjan i Greków, rytuałach Azteków i szamanów syberyjskich.
……………………………………………………
Romana Więczaszek – Klub Literacki „Brzeg”